Yeni mezun donanım mühendisiyim, nasıl iş bulabilirim?

Merhaba,

Son zamanlarda yeni mezun birkaç mühendis arkadaşımızdan "Nasıl iş bulabilirim?" sorusunu aldım. Daha fazla kişiye ulaşması için naçizane önerilerimi bu gönderide derledim. Eğer sizin de bu konuda tavsiyeleriniz varsa, lütfen eklemekten çekinmeyin.

Öncelikle, iş bulamamak %100 sizinle ilgili olmayabilir. Bunu iyi değerlendirmek lazım. Şu an sektörde bir maddi sıkıntı var; tecrübeli kişiler bile ya iş bulmakta zorlanıyor ya da düşük maaşla çalışmaya devam ediyor. "Donanım Tasarımı" alanında mühendis kalitesinin azalması ve bunun sebebi olan gümrük/maliyet sorunları nedeniyle firmalar donanım işi yapmak istemiyor. Bu noktada aşağıdaki adımlar faydalı olabilir:

1. Yazılım Bilgisi Kazanmak

Türkiye'de yalnızca donanımdan anlamak, iş bulma konusunda ilk etapta kurumsal firmaları hedeflemek anlamına gelir. Ancak amacımız iş bulmaksa, sadece bununla yetinemeyiz. Yanına en azından C/C++ eklemek, bize avantaj sağlayacaktır. Start-up firmalarda ihtiyaca yönelik bir pozisyon bulabiliriz. Burada yazılımın karmaşık konuları karşımıza çıkacaktır, ancak yılmadan çalışmaya devam etmeliyiz. Özellikle AI araçları ile öğrenmek nispeten daha kolay. Yazılım öğrenmek dipsiz bir kuyu, ancak en azından kendimizi "aday mühendis" seviyesine getirecek kadar eğitmenin sorumluluğu bize ait.

2. Güçlü Bir Portföy Hazırlamak

İşverenin aklında şu mesajı oluşturmak isteriz:

"Elimdeki imkânlarla bunları yapabildim. Firmanızda çok daha fazlasını yaparım. Bana güvenin!"

Ancak bunun bir temeli olması çok önemli. "Yaparım abi, ederim abi" ile olmaz. İş görüşmesine gittiğinizde, eğer ortam uygunsa, hazırladığınız portföy dokümanını sunabilirsiniz. Bu dokümanda hangi mühendislik kararlarını neden aldığınızı açıklamanız önemli. Ayrıca, dokümantasyon kaliteniz sizi çok daha profesyonel gösterecektir.

3. Aynı Kartları Defalarca Çizmeyin

Her seferinde bir adım daha gelişmelisiniz. Örneğin, PCB üzerine portföy hazırlarken asla hazır modül kullanmayın. Mesela MPU6050 kullanacaksanız, doğrudan kartın içine entegre edin. Hatta, hazır modülden söküp kendi kartınıza lehimleyebilirsiniz. Ancak asla modülü 2.54mm header ile bağlamayın, bu iyi bir izlenim vermez.

Bunun devamında, eğer portföy için çalışıyorsanız, aynı ESP32 veya STM32 kartını farklı sensörlerle tekrar tekrar çizmeyin. Bunun yerine yüksek hızlı veri yolları (high-speed memory lane) üzerine çalışın. MIPI CSI, DSI, Ethernet gibi yüksek hızlı diferansiyel hatlar ile ilgili PCB tasarımları yapın. Ayrıca, bu ve benzeri protokollerin teorik kısmını iyi öğrenin.

Örneğin, biri size CAN Bus'ı anlatmanızı istediğinde sadece "Transceiver var, onu biliyorum." demek yerine, recessive ve dominant durumlar nedir, kaç volt seviyesinde çalışır, hat empedansı neden 120 ohm? gibi konulara hâkim olun. Bilgilerinizi güvenle savunabilmelisiniz.

4. İş Arama Sürecine Mühendis Gibi Yaklaşmak

İş aramak özellikle maddi sorunlar varsa moral bozabilir. Ancak mühendis kimliğimiz bize şu sorumlulukları yükler:

• Sorunu tespit etmek
• Çözüm üretmek

Örneğin, "Neden CV'm görüntülenmiyor?" sorusunu inceleyelim. Günümüzde yapay zeka destekli CV tarama botları var, dolayısıyla özgeçmişimizi bunlara uygun şekilde hazırlamalıyız. Anahtar kelimeler içermeli.

Veya "Portföyüm çok zayıf." diyorsak, maddi kaynak bulup yeni kartlar tasarlamaya çalışmalıyız. Örneğin, ucuz bir başlangıç için ESP32 kartı yapabiliriz. Sonrasında, ESP32 modülünü hazır kullanmak yerine kendimiz tasarlayarak PCB castellated hole gibi teknikleri öğrenebiliriz.

Özetle bu konu da dahil olmak üzere pek çok konu duygulardan arındırılıp, çıktısı ölçülebilir ve yapıldığı zaman somut fayda sağlayan adımlar haline getirilebilir.

5. Açık Kaynak Proje Geliştirmek

Burada amacımız şu:

• Versiyon kontrol sistemlerine hâkim olduğumuzu göstermek
• Mühendislik kültürünü bildiğimizi kanıtlamak

Çoğu işveren Git gibi versiyon kontrol sistemlerini ve Jira gibi proje takip araçlarını kullanır. Bunlara hâkim olmak bizi iyi gösterir. Changelog ve README içeren, temiz bir Git yapısına sahip açık kaynak bir kart yaparak paylaşmalıyız.

Ancak burada durmamalıyız. Git kullanırken branch neden vardır, rebase ve merge farkı nedir? gibi konulara da hâkim olmalıyız.

6. Çok Fazla Devre İncelemek

Elektronik tasarım, genellikle şablonları (patterns) anlamakla ilgilidir. Şematik çizimleri, PCB yerleşimleri ve güç tasarımlarında hangi entegrelerin neden kullanıldığını detaylıca incelemek önemlidir.

Örnek olarak internete sızmış çok sayıda notebook, telefon ve server şematiği var. Kendi şemalarımızı bunları tasarlayan mühendislerinkiyle kıyaslayalım ve onların güçlü olduğu kısımları kendimize katalım. Yol üzerinde birkaç yeni entegre de keşfetmiş oluruz.

"Hmm inputlar solda, harness tasarımları ise sağda. Ben de her yere dağınık halde. Bunu düzeltmeliyim!"

7. Kolaya Kaçmamak

Sadece kolaylık sağladığı için Atollic, Keil veya CubeIDE kullanmak, derleme otomasyonları ve yazılım konusundaki gelişimimizi sınırlar. Alternatif olarak:

1. ARM derleyicisini manuel indirin.
2. STM32 için Makefile yazın.
3. Sonrasında bunu otomatize etmek için CMake öğrenin.

Bu aşamalardan sonra CubeIDE'ye dönsek bile, artık nasıl çalıştığını biliyor oluruz.

8. Linux Kullanmak

Her zaman Linux kullanmak zorunda değiliz, ancak en azından bir sanal makine kurarak Bash ve Shell komutlarını öğrenmek faydalıdır. Mümkün olduğunca bu gibi adımlarla kariyerimizin "T" şekline benzemesini sağlamaya çalışıyoruz. T'nin en derin yeri donanım bilgimizi, yatay kısmı da bu gibi yazılım konularında olan genişliğimizi simgeliyor.

9. Kaliteli Olmaya Çalışmak

• PCB üretimi gerektiğinde evde asetat veya kuşe kağıtla uğraşmak yerine artık her köşe başında olan Çin menşeili profesyonel üreticiler ile çalışabiliriz.
• Malzemelerinizi mümkünse yurtdışından, orijinal üreticilerinden temin edin.
• TR içi ürünlerle kendinizi sınırlamayın. Örnek olarak 2025 yılında halen gidip AMS1117 kullanmayın. Çok daha verimli LDO'lar var.
• Yazılım tarafında kendi tarzınızı oluşturmak için çok fazla kod okuyup çok fazla kod yazın.
• Kodlarınızı en başından itibaren versiyonlayın.
• Düzenli ve kaliteli çalışmayı alışkanlık haline getirin. Tek başınıza çalışıyor olsanız bile, bir mühendis olarak profesyonel standartlara uygun hareket edin.
• Öğrenci olsanız bile profesyonele yakın işler yapmaya çalışın.
• Periyodik olarak üretime kart göndermiyorsanız neden olduğunu sorgulayın.

10. Kendin Lehimle! Rework Becerisi Edin ve İşine Yatırım Yap

• İlk numune kartları çalıştırırken tasarım sürecinin doğası gereği hatalar olabilir. Bazen yolları kesmek, olmayan yolu emaye teliyle çekmek, test noktası olmayan MCU pinine osiloskop bağlamak gerekebilir.
• Kart tüm özellikleriyle çalışana kadar bu işlemleri yapacak kişi sizsiniz. Bu el becerisini edinmek, sizi sıradan mühendislerden ayırır.
• Seri üretimde olabilecek tasarım hatalarını önceden deneyimleyerek çözüm üretebilirsiniz. Örnek: "Elimdeki 70 Watt havya ile bu konektörü zar zor lehimledim. En iyisi buraya termal boşluk ekleyeyim."
• Eğer uğraşıp düzgün lehim yapamıyorsanız, muhtemelen tekniğiniz veya istasyonunuz yanlış. Bu konuyu araştırıp laboratuvarınıza uygun bir havya almak, küçük malzemeler için mikroskop edinmek işinize yatırımdır.
• Bu ekipmanlar kendilerini kısa sürede amorti edecektir, dolayısıyla gereksiz harcama olarak düşünmemelisiniz. "Alet işler, el övünür."

11. Proaktif Olun

Kimseyi mesajlarla darlayın demiyorum ama bugüne kadar hangi mühendise teknik bir soru sorduysam veya tavsiye istediysem hepsi zaman ayırıp ilgilendi. Bu kültürü keşfedin ve insanlara nezaket sınırları dahilinde ulaşıp soru sormaktan çekinmeyin.

İş çevresi (network) çok önemlidir ve size yol gösterecek bir mentöre ulaşımınız bir email uzakta olabilir. Dolayısıyla bir şeyleri sormaktan çekinmek sadece size negatif yazar.

İş bulduktan ve kariyeriniz ilerledikten sonra siz de birilerine yardım edin! Herkese yol gösteren birileri olmalı ve bilmek, öğrenmek isteyen kimse karanlıkta kalmamalı. Ancak bu şekilde toplumsal olarak ilerleyebiliriz.

Bunları yaparsak, en azından iş bulma ihtimalimizi artırabiliriz.

Herkese başarılar! 🚀